DÒNG SỰ KIỆN. * Covid-19

Đạo Phật (Phần II): ĐẠO PHẬT LÀ MỘT TÔN GIÁO HAY MỘT HỆ THỐNG TRIẾT HỌC?

Theo
31-07-2021
Đâu đó chúng ta vẫn thường bắt gặp hai từ Phật giáo và Phật học, cùng là chỉ đến đạo Phật đấy, nhưng phải chăng giữa hai từ này có sự khác biệt ngầm!?!? người cho Đạo Phật là một tôn giáo thì họ sẽ gọi Đạo Phật là Phật giáo, còn ai cho đó là một lĩnh vực Triết học, Đức Phật là một Triết gia thì hiển nhiên sẽ gọi đấy là Phật học.

 

Nếu nói Đạo Phật là một Tôn giáo thì theo quan điểm Tây phương, Tôn giáo (religion) là sự thâu lượm sức mạnh siêu nhiên, là sự chú ý hay tôn kính. Trong khi Đạo Phật lại chẳng tin có một đấng siêu nhiên, đấng sáng tạo nào tạo ra Vũ trụ, vạn vật và kiểm soát số phận định mệnh của con người. Đức Bổn Sư là một con người lịch sử (historical person), có nguồn gốc, có sinh, có lão, có bệnh và có khái niệm chết. Ngài chưa từng tự xưng mình là đấng cứu thế, có được sự toàn năng, định đoạn mọi số phận của vạn vật, kể cả nhân loài. Còn theo quan điểm Đông phương, Tôn là gốc, nơi sinh ra cành ngọn, Giáo là dạy dỗ, là tu sửa những gì đã có, Tôn giáo là sự biểu lộ của những tư tưởng, tình cảm của quần chúng đối với các đấng thần linh siêu nhiên. Đó là một hệ thống tín ngưỡng bao gồm nghi lễ, giáo điều…Tuy rằng trong Đạo Phật cũng xuất hiện những nghi lễ, giáo điều, xong không nhằm mục đích đề cao giá trị của một đấng toàn năng, mà là cách thức nuôi dưỡng thân tâm hành giả “hữu uy khả uý, hữu nghi khả kính”, đưa hành giả trở về với nội tâm thanh tịnh, làm chủ được vận mệnh của chính mình cho đến đạt được sự giác ngộ giải thoát, đồng chân pháp giới như chính câu nói của Đức Phật “Ta là Phật đã thành, chúng sinh là Phật sẽ thành”, mọi người bình đẳng trước cơ hội giác ngộ, trước cơ hội thành Phật, không phải một đối tượng trên cao để những đối tượng khác tôn sùng, tín ngưỡng. Đạo Phật là đạo bình đẳng. Hoàn toàn không phải như những khái niệm tôn giáo thông thường.

 

Nếu nói Đạo Phật là một lĩnh vực Triết học thì theo Tây phương, Triếc học (Philosophi) có nghĩa là yêu chuộng tri thức, tìm tòi tri thức, là một hệ thống lý thuyết để giải thích về những cái chưa biết (bản thể, siêu hình) hay những cái đã biết nhưng chưa rõ ràng (nhận thức luận, tâm lý học, thẩm mỹ học, …), dùng ngôn ngữ phức tạp để mổ xẻ vấn đề đơn giản của cuộc sống. Tuy nhiên, lộ trình của Đức Phật khi đi tìm chân lý hoàn toàn khác các nhà triết học và ngay cả con đường hoằng truyền chánh pháp, con đường tu đạo của đệ tử Ngài cũng đã khác biệt. Đạo Phật là đạo thực hành và thể nghiệm, trải qua lộ trình Văn - Tư - Tu, thành tựu khi đưa những lời dạy của Đức Phật vào đời sống tu tập, không phải chỉ dừng lại ở phạm vi tìm hiểu và lý giải. Còn theo Đông phương, Triết học là môn học luận lý có tính cách chia chẻ, phân tích và làm sáng tỏ từng vấn đề, tìm hiểu đặc điểm và bản chất sự vật. Đối với giáo lý nhà Phật, ở kinh Kalama chính Đức Phật còn nói rằng không nên tin vào lời của bậc Đạo sư của mình khi bản thân chưa thực sự chứng nghiệm. Cũng như trên đã nói, không thực tu, không thực chứng thì tất cả lý thuyết chỉ là lời nói suông, không đem đến sự giải thoát.

 

Mục đích của triết học và Đạo Phật có chỗ tương đồng và cũng có chỗ khác biệt. Giống là ở chỗ cùng mục đích tìm ra chân lý, tìm ra sự thật, nhưng khác ở chỗ Triết học chỉ dừng lại ở phạm trù lý giải, trong khi Phật giáo thì đem vào thực hành để đạt đến mục đích cao hơn, là sự tìm cầu giải thoát, vượt ra ngoài sự ràng buộc của thế gian.

Mục đích của Tôn giáo và Đạo Phật cũng vậy, giống là ở chỗ nuôi tâm hồn nhân loài trở nên thanh cao, thánh thiện, tạo nên sự Chân Thiện Mĩ ở cốt cách con người, nhưng Phật giáo thì còn tiếp tục đi trên con đường hướng đến Phật quả, vượt thoát khỏi Tam giới, tìm về với chính bản tâm thanh tịnh, không mong cầu đứng dưới chân một đấng tạo hoá nào.

 

Do đó mà nói Đạo Phật chẳng thuộc bất cứ một khái niệm nào khác ngoài Đạo Phật, dù có đứng ở một góc độ nào để nhìn và thiên hướng Đạo Phật về đó thì Nó vẫn là Nó, vẫn nguyên vẹn như giá trị của Đạo, bao trùm khắp tất cả như vườn nến giữa bầu trời, bất cứ ai đứng ở đâu cũng có thể nhận được ánh sáng đó. Đừng vì thấy ngọn nến bên cạnh mình sáng nhất mà vội cho rằng những ngọn nến kia không sáng bằng. Cũng vậy, Đạo Phật không phải riêng của ngành học nào mà nó bao trùm khắp tất cả như: Tôn giáo, luân lý, triết học, khoa học,… Không hề riêng biệt.

 

Hoa Tinh Do

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC

 VĂN HÓA PHẬT GIÁO

ĐC: 294 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Phường 14, Q3, Thành phố Hồ Chí Minh

Điện thoại: 02838484576

mail: info@vanhoaphatgiao.com.vn

Quản lý: HT. TS.THÍCH HẢI ẤN

--------------------------

QUỸ KHAI TÂM

BAN QUẢN TRỊ

-------------------------

Số TK: 8688624071992 

Ngân hàng TMCP Quân Đội - MB Bank

Chủ tài khoản: Trịnh Thị Nhung 

Thường trực: 0867992710

  • 30.11.2019
    Gia đình Phật tử Nguyễn Thị Tằng

    Thôn Nam Hải, Hải Bình, Tĩnh Gia, Thanh Hóa

    200.000 đ



  • 30.11.2019
    Nguyễn Thị Lý

    Thôn Tân Hải, Hải Bình, Tĩnh Gia, Thanh Hóa

    500.000 đ



  • 30.11.2019
    Công ty Cổ phần Tập đoàn Truyền thông Đồng Đội

    325 Âu Cơ, Tây Hồ, Hà Nội

    1.000.000 đ